Hikâyeyi bitirdik, şimdi “Bu hikâyede geçen kelimeler ne anlama geliyordu?” diyeceğimiz Söz Varlığımız bölümüne, yani 81. sayfaya geçiyoruz.
Buradaki etkinlikler, sadece kelime ezberlemek değil; kelimenin metin içindeki anlamını (bağlamını) keşfetmek üzerine kurulu. Hadi gel, tablodaki boşlukları birlikte dolduralım.

Sayfa 81 Analizi: Söz Varlığımız
1. ETKİNLİK: Kelime ve Anlam Eşleştirme
Bu etkinlikte, hikâyeden alınan cümlelerdeki altı çizili kelimelerin hangi anlamda kullanıldığını bulmamız isteniyor. Kitabında işaretlemen gereken doğru seçenekler şunlardır:
1. Kelime: Emsal
Cümle: “Ve tıkız fabrikatör… imal edeceği termosifonların emsaline faikıyetini izaha girişti.” 1
Analiz: Fabrikatör, kendi ürününün “benzerlerinden” veya “diğer örneklerinden” üstün olduğunu anlatıyor.
Doğru Seçenek: 1. Benzer (Tabloda örnek olarak işaretlenmiş olabilir, değilse sen işaretle).
2. Kelime: Gark etmek
Cümle: “Velhasıl bütün tabiatı da sevinçlere gark etti.” 2
Analiz: “Gark etmek” kelime anlamı olarak “suda boğmak, batırmak” demektir. Ancak burada “sevince boğmak”, yani “çok fazla sevindirmek” anlamında mecaz kullanılmıştır.
Doğru Seçenek: 2. Birine bir şeyi bol bol vermek (Sevince boğmak anlamında).
3. Kelime: Munis
Cümle: “Yaprakları bile şimdi bir başka yeşil görünüyordu. Daha munis, daha sıcak, adeta gülümseyen bir yeşil.” 3
Analiz: Burada yeşil renk, insana huzur veren, “cana yakın” ve “sevimli” bir hal almış. Cümlenin devamındaki “sıcak” ve “gülümseyen” kelimeleri bize ipucu veriyor.
Doğru Seçenek: 2. Sıcakkanlı (veya “Cana yakın, sevimli” anlamı).

2. MİNİ SÖZLÜK (Ekstra Bilgi)
Tabloda geçmeyen ama cümlede yer alan zor bir kelime daha var, onu da öğrenelim:
Faikıyet (Faikiyet): Üstünlük demektir. (Fabrikatör, “Benim malım diğerlerinden daha üstün” demek istiyor). 4
Velhasıl: Sözün kısası, kısacası. 5

Bu sayfa kısa ve öz bir etkinlik içeriyor. Kelimelerin sadece sözlük anlamına değil, cümledeki görevine bakmanın ne kadar önemli olduğunu gördük. Fabrikatör “emsal” kelimesini ticari bir dille kullanırken, yazar “munis” kelimesini doğayı bir dost gibi anlatmak için kullanmış.
Şimdi dil bilgisi ve metin analizi yapacağımız 82. sayfaya geçiyoruz. Orada yazım kuralları ve hikâyenin derin analizi bizi bekliyor.

Scroll to Top