Hikâyenin o meşhur final sahnesinin (tören ve intikam) detaylarının yer aldığı 80. sayfadayız. Bir önceki sayfada intikam planından bahsetmiştik, şimdi o planın nasıl “kusursuz” işlediğini ve yazarın ince mizahını satır satır göreceğiz.

Sayfa 80 Analizi: Büyük Tören ve “Tarihi” An
1. METİN İNCELEMESİ: TÖREN VE İNTİKAM
Bu sayfa, hikâyenin zirve noktasıdır (Klimaks). İbibik kuşu sahneye çıkıyor ve “görevini” yapıyor.
Törenin Şatafatı: Yazar, fabrikanın açılışını çok abartılı betimliyor. Bacalar bile süslenmiş, bando marşlar çalıyor, davetliler en şık kıyafetleriyle (silindir şapkalar, jaketataylar) orada1. Bu abartı, birazdan yaşanacak rezilliğin etkisini artırmak için yapılmış bir hazırlık.
İntikamın Uygulanışı: İbibik kuşu, bir gece önceden yediği “küflü kendir tohumu ve deniz suyu” karışımıyla midesini bozmuş durumda2. Fabrikatör tam konuşmasına başlayıp “Sayın vekil bey…” dediği anda, kuş tarihi görevini yapıyor ve fabrikatörün kel kafasına nişan alıyor3.
Halkın Tepkisi: Önce bir şaşkınlık oluyor, ardından kadınlardan biri gülmeye başlıyor ve sonunda herkes, hatta devlet büyüğü (Vekil Bey) bile kahkahalara boğuluyor4. O ciddi tören bir anda komediye dönüşüyor.
2. KARAKTER ANALİZİ: “PİŞKİN” FABRİKATÖR
Bu sayfada fabrikatörün karakteri üzerine müthiş bir tespit var.
Adam o kadar yüzsüz ve çıkarcı ki, kafasına kuş pislediğinde bile bunu bir “hayırlı alamet” (falihayır) olarak yorumluyor5.
“Bayanlar baylar, bu olay tesisimizin ne kadar uğurlu olacağına bir işarettir” diyerek rezil olduğu durumu bile pazarlamaya çalışıyor.
Yazarın Mesajı: Güç ve para hırsı bürümüş insanlar, doğanın uyarısını veya cezasını bile kendi çıkarlarına yontabilirler. Adam, yüzünü silip hemen termosifonlarını (sattığı ürünü) övmeye devam ediyor666.
3. MİNİ SÖZLÜK (Sayfa 80 Kelimeleri)
Bu sayfada dönemine özgü kıyafet ve terimler geçiyor. Bunları bilmek metni zihninde canlandırmanı kolaylaştırır:
Jaketatay (Jaket atay): Resmi törenlerde erkeklerin giydiği, arkası yırtmaçlı, etekleri uzun, siyah ceket7. (Bunu penguen gibi görünen o şık ceketler olarak düşünebilirsin).
Tıkız: Tıknaz, toplu, kısa ve dolgun (Fabrikatörün dış görünüşü)8.
Dazlak: Saçı dökülmüş, kel9.
Falihayır: Hayra yorma, uğurlu sayma, iyi işaret10.
Faikiyet: Üstünlük11.
Termosifon: Suyu ısıtmaya yarayan kazanlı araç (Fabrikanın üreteceği ürün)12.

Hikâyemiz, fabrikatörün termosifonlarını övmesiyle bitti. Haldun Taner, doğayı katleden zihniyeti hem hüzünlü hem de kahkaha attıran bir finalle eleştirdi.
Artık hikâyeyi bitirdik. Şimdi bu okuduklarımızı pekiştireceğimiz etkinliklere geçiyoruz. Sırada kelime çalışmaları var.