Bu sayfa, birazdan okuyacağımız “Bir Kavak ve İnsanlar” adlı hikâyeye zihinsel bir hazırlık yapmamızı sağlıyor. “Okuma Öncesi” soruları ve “Okuma Stratejileri” konusu burada yer alıyor.

Sayfa 76 Analizi: Okuma Öncesi ve Stratejiler
1. OKUMA ÖNCESİ SORULARI VE CEVAPLARI
Buradaki sorular, metni okumadan önce senin düşüncelerini harekete geçirmeyi amaçlıyor. İşte bu sorulara verebileceğin ideal cevaplar:
Soru 1: Okurun aynı edebî metinden farklı durum veya zamanlarda farklı anlamlar çıkarmasının gerekçeleri ne olabilir?
Cevap: İnsan sürekli değişen ve gelişen bir varlıktır.
Yaş ve Deneyim: 15 yaşında okuduğun bir kitabı 30 yaşında okuduğunda, hayatta edindiğin tecrübeler (aşk, ayrılık, başarı, kayıp) sayesinde metinde daha önce fark etmediğin detayları görürsün.
Ruh Hâli: Mutluyken okuduğun bir şiir sana umut verirken, üzgünken aynı şiir sana hüzünlü gelebilir.
Bilgi Birikimi: Kelime dağarcığın ve kültürün arttıkça metindeki sembolleri daha iyi çözersin.
Soru 2: Edebî metinlerde anlamın oluşumu ile ilgili çıkarımlarınız nelerdir?
Cevap: Edebî metinlerde anlam “tek ve sabit” değildir.
Yazar metni yazar ve işini bitirir. Ancak metin, okurla buluştuğu an yeniden anlam kazanır.
Anlam, sadece metinde yazanlar değil; okurun hayal gücü, kültürü ve o anki duygusuyla metnin birleşmesiyle oluşur. Yani her okur, aslında metni zihninde yeniden yazar.
Soru 3: “Bir Kavak ve İnsanlar” hikâyesinin başlığından ve görsellerinden hareketle içeriği hakkındaki tahminleriniz nelerdir?
(Görsellere ve başlığa bakarak şunları yazabilirsin)
Tahminim: Hikâye muhtemelen bir ağaç (kavak) ile insanlar arasındaki ilişkiyi anlatıyor. Görsellerde doğa ve insanlar olduğuna göre, belki de insanların doğaya verdiği zarar veya doğayla olan mücadelesi işleniyor olabilir. Ağacın dilinden anlatılan bir hikâye veya ağaca duygusal bağla bağlanan birinin öyküsü olabilir.

2. OKUMA STRATEJİLERİ VE TABLO ETKİNLİĞİ
Sayfanın alt kısmında Sesli Okuma ve Sessiz Okuma hakkında çok önemli bilgiler verilmiş.
Sesli Okuma: Görme, konuşma ve işitme organları aynı anda çalışır. Metnin ahengini, vurgu ve tonlamalarını hissetmek için yapılır. (Genellikle şiirler ve hitabet metinleri için).
Sessiz Okuma: Sadece göz ve zihin çalışır. Daha hızlıdır ve anlamaya odaklıdır. (Genellikle roman, makale gibi uzun metinler için).
Tabloyu Dolduralım:
Aşağıdaki tabloyu bu bilgilere göre doldurman gerekiyor. Kitabına şu şekilde not alabilirsin:
Metnin Türü
Okuma Stratejisi
Neden? (Hoca Notu)
Şiir
Sesli Okuma
Şiirdeki ritim, kafiye ve duygu ancak ses tonuyla ortaya çıkar.
Roman
Sessiz Okuma
Uzun ve olay odaklı olduğu için hızlı ilerlemek ve kurguyu takip etmek gerekir.
Masal
Sesli Okuma
Masallar anlatılmak içindir; dinleyiciye (genelde çocuklara) vurgu ve tonlamayla aktarılır.
Anı
Sessiz Okuma
Kişisel tarih ve olaylar anlatıldığı için anlamaya odaklanmak gerekir.
Hikâye
Sessiz Okuma
Olay örgüsünü kaçırmamak ve hızlı kavramak için sessiz okunması daha uygundur.

3. MİNİ SÖZLÜK
Strateji: Bir amaca ulaşmak için izlenen yol, yöntem. (Burada okuma amacımıza göre -haz almak mı, öğrenmek mi- yöntem seçiyoruz).
Ahenk: Uyum, düzen. (Özellikle şiirde seslerin kulağa hoş gelmesi).
Mırıldanmak: Sessiz okuma yaparken dudakları kıpırdatıp hafif ses çıkarmak. Metinde bunun bir kusur olduğu ve okuma hızını düşürdüğü belirtilmiş. Sessiz okumada dudaklar kıpırdamaz!

Artık zihnen hazırız! Hem tahminlerimizi yaptık hem de okuma yöntemimizi belirledik. Şimdi asıl hikâyeye, Haldun Taner’in o muazzam eserine geçme vakti.