“Anlam Arayışı” temasını 16 ders saatine (4 hafta x 4 saat) yayacak şekilde, kavramsal yoğunluğa ve uygulama çalışmalarına göre dengeli bir plan:
Ünite Başlangıcı: Sınav Odaklı Temel Kavramlar
Sevgili öğrenciler, 2. Tema’ya başlarken, bu ünitenin asıl amacının okuduğunuz bir metnin sadece ne anlattığını değil, nasıl anlattığını ve hangi gizli mesajları verdiğini bulmak olduğunu unutmayın. Sınavlar ve değerlendirme için özellikle odaklanmanız gereken, tüm ünitenin temelini oluşturan 11 anahtar kavram vardır:
Bu kavramları öğrenmek, sadece bilgiyi ezberlemek değil, metinleri analiz etme yeteneğinizi geliştirmek demektir. Metinlerin derinliğini keşfetmek için bu kavramları her hafta tekrar edeceğiz.
4 Haftalık Uygulama Planı (Sayfa 72–149)
| HAFTA | Sayfa Aralığı | Tahmini Süre (4 Saat) | Odaklanılacak Bölümler | Temel Kavramlar ve Tekrar |
| 1. Hafta: Hikâyenin Temelleri ve Yazarın Mesajı | 72 – 88 | 4 Saat |
Giriş ve Köprü Kurma (72-74): Temel kavramların tanıtımı. OKUMA: “Bir Kavak ve İnsanlar” (75-80): Hikâyeye ilişkin kavram haritası (Konu, Tema, Çatışma, Karakter). Metin Analizi (81-88): Açık İleti, Örtük İleti, Yazarın Tutumu, Doğa-İnsan İlişkisi. Kısa Metin: “Hişt, Hişt…” (85-86) ile karşılaştırma. |
Yeni/Odak Kavramlar: Tema, Konu, Açık İleti, Örtük İleti, Yazarın Tutumu. Tekrar: Tema ve Konu arasındaki somut/soyut fark. |
| 2. Hafta: Tür Karşılaştırması: Kurmaca ve Gerçek | 89 – 115 | 4 Saat |
Hikâye Uygulama (89-97): Hikâye haritası, Bir Kavak ve İnsanlar‘ın farklı hikâyelerle (Herkesin Dostu ) karşılaştırılması (Yazar-Metin ilişkisi). OKUMA: Anı: “Nihayet Beklediğimiz Büyük Gün” (98-106): Anı okuma ve anlama, Ana Fikir/Yardımcı Fikirler. Türler Arası Karşılaştırma (104-105): Hikâye ve Anı’nın Olay, Zaman, Gerçeklik ve Yazarın Tutumu açısından karşılaştırılması. |
Yeni/Odak Kavramlar: Yazar-Metin İlişkisi, Ana Düşünce, Anı Türü, Gerçekliği Aktarma Şekli. Tekrar: Örtük İleti, Yazarın Tutumu (Nesnel/Öznel farkı). |
| 3. Hafta: Edebi Türler ve Konuşma Atölyesi | 116 – 130 | 4 Saat |
Ara Metinler (116-124): İstiklâl Marşı (Epik Şiir, Yazma Amacı) , Edebi Metin (Şiir, Hikâye) ve Öğretici Metin (Deneme, Fıkra) arasındaki temel farklar. ATÖLYE: Konuşma (125-130): “Karakterimin Yolculuğu” Performans Görevi hazırlığı. Öğrenilen kavramları (Karakter, Tutum, İleti) kullanarak sunum yapma becerileri (Planlama, Beden Dili, Akıcılık). |
Yeni/Odak Kavramlar: Epik Şiir, Yazma Amacı, Edebi/Öğretici Metin Farkı, Yardımcı Düşünce (Pekiştirme). Tekrar: Tema, Konu, Yazarın Tutumu. |
| 4. Hafta: Şiir, Üretim ve Sentez | 131 – 149 | 4 Saat |
DİNLEME/İZLEME: Şiir: “Mihriban” (131-138): Lirik Şiir, Ana Duygu. Estetik Kavramlar: Çağrışım, İmge, Ahenk (Ritim, Hece, Ses Benzerliği). Şiir Türleri (Lirik, Didaktik, vb.) tanımı. ATÖLYE: Yazma (139-142): “Genç Şairlerden Mısralar” Performans Görevi (Özgün şiir yazma). Ölçme ve Değerlendirme (143-149): Ünite Sonu Değerlendirmesi ve Öğrenme Günlüğü. |
Yeni/Odak Kavramlar: Ana Duygu, Çağrışım, İmge, Ahenk, Şiir Türleri. Tekrar: Tüm 11 Temel Kavram (Ölçme-Değerlendirme öncesi son genel tekrar). |
Kavramların Metinler Bağlamında Değerlendirilmesi
Her metin, yukarıda belirtilen temel kavramları somutlaştırmak için özel olarak seçilmiştir:
-
“Bir Kavak ve İnsanlar” (Haldun Taner):
-
Odak Kavramlar: Örtük İleti ve Yazarın Tutumu.
-
Amaç: Bu metin, konunun (ağacın kesilmesi) arkasındaki temayı (doğanın sömürülmesi, kapitalizmin vicdansızlığı) ve yazarın eleştirel tutumunu göstermek için verilmiştir. Fabrikatörün sözleri (“Bize ağaç değil, yer lazım yer…” ) açık iletidir, ancak ağacın Fabl unsurlarıyla intikam alması, yazarın bu duruma karşı takındığı eleştirel tutumu ve örtük iletinin gücünü kanıtlar.
-
-
“Nihayet Beklediğimiz Büyük Gün” (Halide Nusret Zorlutuna):
-
Odak Kavramlar: Ana Düşünce, Yazar-Metin İlişkisi ve Gerçekliği Aktarma Şekli.
-
Amaç: Bu anı, Hikâye (Kurmaca) ile Anı (Gerçek) arasındaki farkı öğretmek için kullanılır. Yazar, İstanbul’un kurtuluşu gibi tarihî bir konuyu aktarırken duygusal, coşkulu ve öznel bir tutum sergiler. Metin, yazar-metin ilişkisinin ne kadar güçlü olduğunu ve tarihî olayların kişisel duygularla nasıl aktarıldığını gösterir; ana düşünce, ulusal bağımsızlık aşkının en güçlü duygu olmasıdır.
-
-
“Mihriban” (Abdurrahim Karakoç):
-
Odak Kavramlar: Ana Duygu, İmge, Çağrışım ve Ahenk.
-
Amaç: Anlatı metinlerinden (hikâye/anı) sonra, dilin estetik kullanımıyla Anlam Arayışının nasıl yapıldığını göstermek için seçilmiştir. Metin, düz anlamın ötesinde, lirik şiir türünün kavramlarına odaklanır: “Lâmbamda titreyen alev üşüyor…” dizesi gibi imgeler üzerinden ana duygunun (aşk/hüzün) nasıl derinleştirildiğini inceler. Ahenk (ritim, hece eşitliği ) ise duygusal etkiyi pekiştirir.
-
-
Konuşma ve Yazma Atölyeleri:
-
Odak Kavramlar: Sentez (Tüm kavramların uygulanması) ve Yazma Amacı.
-
Amaç: Konuşma Atölyesi’nde öğrenciler, okudukları hikâye karakterini millî ve manevi değerlerle zenginleştirerek (yani metnin temasını ve yazarın tutumunu dönüştürerek) sunum yaparlar. Yazma Atölyesi’nde ise Mihriban‘ın temasını ve estetik unsurlarını taklit ederek (İmge, Çağrışım, Ahenk) özgün bir şiir yazma amacı güderler. Bu atölyeler, öğrencilerin 11 temel kavramı ne kadar içselleştirdiğini ölçen nihai uygulama alanlarıdır.
-